Eğitim ve Sınav Sistemi Üzerine

Bir milletin geleceğini, çocuklarına verdiği eğitim belirler. Albert Einstein’a atfedilen bir söz şöyledir: “Bir milletin geleceği ile oynamak istiyorsan, eğitim sistemi ile oyna.”

Son yıllarda eğitim sistemimizin geldiği nokta gerek uluslararası sınavlar, gerekse gençlerimizin kaderini etkileyen liselere veya üniversitelere giriş sınavları neticelerinde görmekteyiz. Tablo iç açıcı değil; eğitim ve sınav sistemi ayrıca müfredat son yıllarda sürekli bir değişim halinde. Son yıllarda yapılan değişiklikleri sizler için derledik.

Müfredat Değişikliği (2004)

2004’te pilot olarak uygulamaya başlanan yeni müfredat 2005 yılı itibariyle tüm Türkiye’de uygulanmaya başlandı. 64 yıldır adeta değişime direnen eğitim müfredatı böylelikle değişmiş oldu. Yeni müfredat, son 15 yılda eğitimde ön plana çıkan ülkeler incelendi ve İngiltere’nin eğitim sistemi eksen alınarak hazırlandı.
Müfredatın matematik bölümünü hazırlayan komisyonun başkanı Doç. Safure Bulut: “…. Öğretmen yaratıcı katkıda bulunursa bu sistem 3-4 yılda etkin şekilde uygulanabilir hale gelecektir…” dedi.

Üç Yıllık Lise Eğitimi 4 Yıla Çıktı (2005)

Üç yıl olan lise eğitimi dört yıla çıkarıldı. Anadolu liseleri ile süper liseler birleştirildi. Yabancı dil eğitiminin yoğun olarak verildiği hazırlık sınıfı kaldırıldı ve ders yoğunluğunu dört seneye yaymak amaçlandı.
Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik: “Yeni müfredatımız, sosyal hayata açık, hayata, mesleğe, yüksek öğretime hazırlamayı esas alıyor.” dedi.

LGS Gitti OKS Geldi (2005)

Değişimlerin yılı olan 2005’te bir diğer yenilik de sınav sisteminde yapıldı. Liselere Giriş Sınavı (LGS) yerine Ortaöğretim Kurumları Sınavı (OKS) getirildi. LGS’ye kıyasla sınav içeriği, müfredatı ve katsayılar açısından değişikliğe uğradı. İlk OKS 2006 yılında yapıldı.

OKS Yerine Üç Aşamalı SBS (2007)

OKS’nin başlamasıyla bitmesi bir oldu. Seviye Belirleme Sınavı geldi; artık 6, 7, 8. sınıflarda SBS yapılacak, bu sınavların yanı sıra yıl sonu başarı notu ve davranış notunun da liseye geçişte etki edecekti. Bu değişiklikle dershaneye olan ihtiyacın azalması hedeflendi.
Bakan Hüseyin Çelik, “OKS sistemiyle öğrenci sabahtan akşama kadar test çözüyordu. Tost yiyen ve Test çözen öğrenciler yetiştirdik. Halbuki örgün eğitimin amaçlarından biri de öğrenciyi sosyalleştirmektir” dedi.
Türkan Saylan: “Her sınıfta sınav yapılması öğrencilerin daha alt sınıflarda dershaneye gitmesine yol açacak.”

Pek çok eğitimcinin öngördüğü gibi dershaneye başlama yaşı aşağı indi. Sınav 6. sınıftan başladığı için dershaneye başlama sınıfı 4’e kadar düştü.

Üniversite Sınav Sistemi Yeniden İki Aşamalı Oldu (2009)

1999’dan önce uygulanan sistem gibi yeniden iki aşamalı sınava geçildi. Yeni sınavların adı Yükseköğretime Geçiş sınavı (YGS), Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS) oldu. 2010 yılında ilk sınav yapıldı.

Düz Liseler Anadolu Lisesi Olacak (2010)

2010 yılında düz lise olarak bilinen genel liselerin anadolu lisesine dönüştürülmesine başlandı. 2013-2014 eğitim öğretim yılı itibariyle düz liseler tarih oldu. Liseler meslek ve anadolu olmak üzere iki tip oldu.

21.05.2010 - Milli Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu ''Eğer bugün çocuklar okula gitmek istemiyor ve okula gitmeyi kötü bir mecburiyet gibi algılıyorlarsa, pırıl pırıl beyin ve yüreklerinin içindeki parlaklık yitirilip köreliyorsa, elbette yapılması gereken doğru eğitimi nasıl bir yöntemle vereceğimiz konusuna daha fazla odaklanmaktır..."

i

Ortaöğretim Üç Aşamalı Kalktı Yeniden Tek Sınav (2010) 

SBS, üçüncü yılından itibaren dönemin Milli Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu tarafından kaldırıldı ve yeniden tek sınav dönemi başladı. Sınav müfredatının yalnızca 8. sınıf konularını içereceği açıklandı.
Değişikliğin açıklandığı tarih itibariyle SBS’ye girmiş olan 6.sınıf öğrencileri 7 ve 8. sınıfta da SBS’ye girecekti. Bu karar sonrası bir veli: “İki yıl daha çocuğumu dershaneye göndereceğim. Kızımın suçu ne?” diyerek tepkisini dile getirdi.

4+4+4, 12 Yıllık Eğitim (2012)

Bakanlık, 5+3 şeklinde uygulanan 8 yıllık kesintisiz eğitimi 4+4+4 şeklinde 12 yıllık zorunlu eğitime çevirdi. Orta okul kavramıyla yeniden tanışan yeni eğitim sisteminde; İlk okul, orta okul ve lise olmak üzere üç farklı okul türü ortaya çıktı. Ayrıca seçmeli ders sayısında meydana gelen artış; yeni derslik ihtiyacı doğurdu. Teknik altyapının hazırlanmadan yeni sisteme geçilmesi epey sancılı oldu.
Bunların dışında okula başlama yaşı da 5,5 yaşa indirildi. İsteğe bağlı okula başlama yaşı da 5 yaş olarak yeniden düzenlendi.
Özellikle yeni sistemin hemen uygulanması, birinci sınıfların sayısını bir hayli artırdı. 60-66 aylık çocukların okullarda büyük sorunlar yaşadıkları görüldü. Okuma yazmaya geçemeyen çocuklar oldu. Ayrıca tek başına tuvalete gidememe, yemekleri belli süre içinde bitirememe, kaslarının yeterince gelişmemesi sebebiyle yazı yazarken çabuk yorulma gibi çocukları zorlayan hallerin ortaya çıkması, onların okuldan soğumalarına sebep oldu.

Geçen bir senenin ardından bir öğrenci velisi: “Hâlâ okula giderken ağlıyor, gitmek istemiyor. 15 gün çişini kaçırdı. ‘Sen ne biçim annesin beni niye okula gönderdin’ dedi. Çok zor geçti bu bir yıl. Çizgi çizerken bile hâlâ yoruluyor. Çok ders veriyorlar, zorlanıyor. Okuyor ama okuduğunu anlat deyince anlatamıyor. Çünkü okurken anlamıyor. Her gün okul ne zaman bitecek diye soruyor." 
Bir başka veli: "Türkçe kitabında çocuğun şiir yazması isteniyor, mümkün mü? Nisanda okumaya geçtiler ama okumak bir şey değil. Okuduklarını anlamıyorlar. Her zaman bir adım geride olacak bu çocuklar.”
i

2014 yılında yapılan düzenlemeyle ilk okula başlama minimum 66 aya çekilirken, 66-67-68 aylık çocukların doktor raporu gözetmeksizin velilerinin vereceği dilekçeyle okula kaydını bir yıl öteleyebilmesine karar verildi. 69,70,71 aylıkların ise gelişimini tamamlamadığı yönünde doktor raporu alarak öteleyebilme yapabileceği açıklandı.

Tek SBS Yerine Yine Bir Çok Sınav (2012)

Seviye Belirleme Sınavı’nın yerine, Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş Sistemi (TEOG) getirildi. 
8. sınıfta uygulanmak üzere merkezi sınavların yapılmasına karar verildi. Öğrenci yıl içinde 6 dersin bir sınavını merkezi sınav şeklinde tüm Türkiye’yle aynı anda girecekti.
Bakan Nabi Avcı: “Hükümet olarak iktidara geldiğimiz 2002’den bugüne kadar eğitim alt yapısını iyileştireceğimize okula alternatif eğitim kurumlarını okullara dönüştüreceğimizi sınav odaklı sistemimizi sınıf odaklı sisteme dönüştüreceğimizi beyan ettik.”

Dershanelerin Kaldırılması (2012)

Milli Eğitim Bakanlığı’nın Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde yaptığı değişiklikle dershanelerin özel okula dönüşmesine ve ‘temel lise’ adını almalarına karar verdi. Değişiklik 2014 yılında başladı.

“Ben TEOG İstemiyorum” (2017)

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 16 Eylül 2017’de kendisiyle yapılan ropörtajda TEOG’la alakalı olarak: “Ben TEOG olayını istemiyorum ve bunu da artık yanlış buluyorum. TEOG’un kaldırılması lazım. Biz TEOG’la mı geldik? Ne TEOG vardı, ne bir şey vardı.” dedi ve TEOG’un kaldırılması için talimat verdiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı’nın bu açıklaması sonrası Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz: “ Çocuklar büyüyor, büyüdüğünün farkına varmıyor. Etüt merkezleri arttı TEOG’dan dolayı. Çocukların yarış atına dönmesini hangi anne baba ister. Bize güvenin. Hiçbir kimsenin kaygılanmasına gerek yok, iyiye gidiyor” diyerek ortada henüz bir sistem olmadığını ama TEOG’un kalktığını ifade etti.
Ortaokul öğrencileri okulların açılmasına iki gün kala hala TEOG’un kalkıp kalkmadığını bilmiyordu. Daha sonra TEOG’un kaldırıldığı açıklandı ve yeni sistem üzerinde çalışıldığı; bir ay içinde netleşeceği yönünde açıklamalar yapıldı.

Milli Eğitim Bakanı İSMET Yılmaz, her ülkede eğitim sisteminde değişiklik yapıldığına dikkat çekerek, "Oralarda eğitimin değiştirilmesi normal, bizde değişiklik olunca, 'Yine değişiklik oldu' deniyor" ifadelerini kullandı. (21 Eylül 2017)

i

Veli Tercihine Bağlı Kayıt Sistemi (2017) 

Yeni sistemin adı “Eğitim Bölgesi ve Sınavsız Mahalli Yerleştirme Sistemi”, kısaca “Liseye Geçiş Sistemi” olarak açıklandı.
Yeni sistemde bakanlığın hazırlayacağı bir sınav olacak ancak buna yalnızca isteyen öğrenciler girecek. Okulların da bu sınavla yerleşmek isteyenler için kontenjanı olacak.
Sınava girmek istemeyen bir öğrenci ise, adrese en yakın okula yerleştirilecek. İkamet ettiği bölgedeki en yakın okula. 5 tercih yapılabilecek.
Uzun yıllar sonra özel okullara kendi sınavını yapma hakkı da verildi.
Bakan İsmet Yılmaz: “Tercihe bağlı ve adrese en yakın okula yerleştirme olacağı için bu yaştaki çocukların üzerindeki sınav baskısı da kalkmış olacak. Bu yolla öğrenciler sosyal, sportif etkinlikler içinde vakit bulabilecekler.” dedi.

 

Erkan Mumcu : 19 Kasım 2002 - 17 Mart 2003
Hüseyin Çelik : 17 Mart 2003 - 3 Mayıs 2009
Nimet Çubukçu : 3 Mayıs 2009 - 7 Temmuz 2011
Ömer Dinçer : 7 Temmuz 2011 - 25 Ocak.2013
Nabi Avcı : 25 Ocak.2013 -23 Mayıs.2016
İsmet Yılmaz : 24 Mayıs 2016 -10 temmuz 2018
ZİYA Selçuk : 10 Temmuz 2018 - devam ediyor.
i